Kasada bekleyen müşteri varken barkodu bir türlü okutamamak can sıkar. Sorun çoğu zaman kasiyerde ya da programda değil, elindeki okuyucudadır. Barkod okuyucu çeşitleri lazer, CCD ve 2D olarak üçe ayrılır; hangisinin ne okuduğunu bilirsen yanlış cihazla vakit kaybetmezsin. Bu yazıda üç teknolojiyi yan yana koyuyoruz. El tipi ve sabit tip, kablolu ve kablosuz farkını da anlatıyoruz. Sonunda telefon kamerasının bu listede nereye oturduğunu göreceksin.
Barkod okuyucu çeşitleri nasıl ayrılır?
Okuyucuları iki eksende düşünmek işini kolaylaştırır. Birinci eksen okuma teknolojisidir: lazer, CCD ya da 2D. İkinci eksen kullanım biçimidir: el tipi mi sabit tip mi, kablolu mu kablosuz mu, bilgisayara mı yoksa el terminaline mi bağlı.
İkisi birbirinden bağımsızdır. Yani 2D görüntü tabanlı bir okuyucu hem el tipi hem sabit tip olabilir. Kablosuz bir CCD okuyucu da vardır. Bu yüzden cihaz seçerken önce "ne okutacağım" sorusuna, sonra "nerede kullanacağım" sorusuna cevap ver.
Lazer okuyucu ne yapar?
Lazer okuyucu, barkodun üzerine ince bir ışık çizgisi gönderir. Çizgi çizgilerin üzerinden geçerken yansıma değişir ve numara çözülür. Klasik süpermarket kasalarındaki okuyucular bu gruptandır.
Güçlü yanı mesafedir. Ürünü eline almadan, raftan ya da alttaki arabadan okutabilirsin. Karanlıkta da çalışır. Zayıf yanı ise şudur: çizgi barkodu tam kesmelidir. Barkod buruşmuş, eğilmiş ya da kutu üzerinde düz durmuyorsa okuma sık sık başarısız olur. Lazer okuyucu çoğunlukla tek satırlı barkodları, yani çizgi barkodları okur.
CCD okuyucu ne yapar?
CCD, küçük bir kamera gibi çalışır ama görüntüyü fotoğraf olarak kaydetmez. Barkodu yakın mesafeden aydınlatıp yansımayı ölçer. Bu yüzden lazer kadar uzağa gitmez, genellikle birkaç santimlik bir mesafede en iyi sonucu verir.
Buna karşılık buruşuk ya da eğri barkodlarda lazerden daha sabırlıdır. Ekrandan, yani telefondan ya da monitörden yapılan okumalarda da daha rahat çalışır. Küçük büfelerde ve tezgâh üstünde sık görülen tiptir.
2D okuyucu ne yapar?
2D okuyucu, görüntü tabanlıdır. Barkodun fotoğrafını çeker ve yazılımla çözer. Lazer ve CCD'nin aksine çizgiyi değil, alanı görür. Bu sayede barkod hangi yönde tutulursa tutulsun okur; kasiyerin çizgiyi hizalamak için uğraşması gerekmez.
2D okuyucu iki boyutlu kodları da okur. Bunlar çizgi barkodların dışında kalan, kare biçimli kodlardır. Ancak dikkat: Barkodlu Stok'ta QR kod okuma yoktur. Uygulama EAN-13, EAN-8, UPC-A, UPC-E, Code 128 ve Code 39 türlerini okur. 2D okuyucu alırsan bu türlerin hepsini rahatça okutursun.
Görüntü tabanlı teknolojinin bir avantajı da hasarlı barkodlarda ortaya çıkar. Çizginin bir kısmı silinse bile kalan desenden numarayı çözebilir.
Telefon kamerası hangi grupta?
Telefon kamerası da görüntü tabanlı çalışır. Yani teknik olarak 2D okuyucunun yaptığını yapar; barkodun fotoğrafını alır ve yazılımla çözer. Cebindeki telefon, doğru uygulamayla bir okutma aracına dönüşür.
Önmuhasebeciniz'in iOS ve Android uygulamasında kamerayı barkoda tutman yeterli. Okunan numara stok kartındaki barkod alanına ya da hızlı satıştaki barkod alanına düşer. Ayrıntıyı telefonla barkod okuma sayfasında bulabilirsin.
Telefonun sınırı şudur: çok hızlı akan bir kasa kuyruğunda her ürünü tek tek kameraya tutmak yavaş kalır. Bir de kamera odağı her üründe yeniden ayarlanırken bekleme olur. Günlük satışı yüksek bir dükkânda harici okuyucu daha rahattır.
El tipi mi, sabit tip mi?
El tipi okuyucu ürünün yanına götürülür. Raf sayımında, mal kabulde ve küçük dükkânlarda pratiktir. Tek elle tutulur, tetiğe basınca okur.
Sabit tip okuyucu tezgâha ya da kasaya monte edilir, ürün ona doğru tutulur. Kasiyerin eli serbest kalır ve iki eliyle ürünü çevirebilir. Yoğun kasalarda hız kazandırır.
Hangi tipin sana uyduğunu anlamak için bir gününü düşün. Ürünü çoğunlukla tezgâha mı getiriyorsun, yoksa raflar arasında mı dolaşıyorsun? Cevap genelde cihaz tipini kendiliğinden verir.
Kablolu ve kablosuz farkı
Kablolu okuyucu bilgisayara USB ile bağlanır ve klavye gibi çalışır. Barkodu okuttuğunda numara, imlecin bulunduğu alana yazılır. Kurulumu basittir: tak, dene, bitti. Ayrıntı için USB barkod okuyucu kurulumu yazısına bakabilirsin.
Kablosuz okuyucu Bluetooth ile eşleşir. Kablodan kurtulursun ama şarjı takip etmen gerekir. Eşleştirme cihazın kendi Bluetooth ayarlarından yapılır; uygulama içinde ayrı bir Bluetooth ayar ekranı arama. Adım adım anlatımı Bluetooth okuyucu yazısında var.
El terminali ise farklı bir sınıftır. Kendi ekranı ve hafızası olan, genelde depo sayımında kullanılan bir cihazdır. Barkodu okur, kaydeder, sonra bilgisayara aktarır.
Hangi okuyucu hangi işe uygun?
Aşağıdaki liste karar verirken işini kolaylaştırır:
- Yoğun kasa, düzgün ambalajlı ürünler: lazer ya da 2D el tipi okuyucu.
- Buruşuk, eğri ya da hasarlı barkodlar: 2D görüntü tabanlı okuyucu.
- Tezgâh başında iki elli çalışma: sabit tip okuyucu.
- Raf sayımı, mal kabul: kablosuz el tipi okuyucu.
- Depoda toplu sayım: el terminali.
- Ara sıra okutma, düşük hacim: telefon kamerası.
Bu listeyi kesin kural gibi okuma. Elindeki ürünlerin barkod kalitesi de kararı etkiler. İnce ambalajlı, kıvrılan etiketli ürünler çoksa 2D daha az sinir bozar.
Okuyucu almadan önce üç kontrol
Birincisi, okutacağın barkod türlerini listele. Dükkânındaki ürünlerin çoğu EAN-13 ise temel bir okuyucu yeter. Code 128 kullanan iç etiketler varsa cihazın bu türü desteklediğini doğrula.
İkincisi, bağlayacağın cihazı netleştir. Bilgisayarda web ya da masaüstü uygulaması kullanıyorsan USB okuyucu klavye gibi yazacak. Hızlı satış ekranında barkod alanı hazır gelir; imleci oraya koyup okutman yeterli.
Üçüncüsü, birkaç ürünle deneme yap. Elindeki en buruşuk, en soluk etiketi seç ve cihazı onunla dene. Mağazadaki parlak ambalajda çalışan okuyucu, senin rafındaki eski etikette takılabilir.
Okuyucu ile programın uyumu
Okuyucu yalnızca numarayı üretir; onu bir yere yazması gerekir. Bu yüzden programın barkod alanının açık olması şarttır. Önmuhasebeciniz'de stok kartında barkod alanı en fazla 100 karakter alır ve kamerayla doldurulabilir. Aynı alan harici okuyucudan gelen numarayı da kabul eder.
Bir ürünü okuttuğunda ne olmasını beklediğini bilmen de önemli. Hızlı satışta barkod okutulunca ürün sepete düşer ve satışta stok anında azalır. Stok kartında ise numara yalnızca alana yazılır, kaydetmediğin sürece kalıcı olmaz. Bu ayrımı bilmezsen "okuttum ama stoğa işlemedi" diye boşuna telaşlanırsın.
Okuma sorunlarında ilk bakılacaklar
Okuyucu okumuyorsa önce barkodu kontrol et. Etiket ezilmiş, üstü çizilmiş ya da parlak bir ambalajın üzerinde yansıma yapıyorsa cihaz haklı olarak okuyamaz.
Sonra mesafeyi dene. Lazer uzaktan rahattır, CCD ise burnunu yaklaştırmanı ister. 2D okuyucu ikisinin arasında esnektir.
Üçüncüsü, numaranın gerçekten kayıtlı olup olmadığına bak. Okuyucu numarayı doğru yazmış ama stok kartında o numara yoksa program ürünü bulamaz. Stok ve ürün seçicilerinde barkod, stok kodu ya da adla arama yapabildiğin için önce kodla aratıp kartın var olduğunu gör.
Dördüncüsü, aynı barkodun iki ürüne verilip verilmediğini kontrol et. Bu durumda program hangi kartı açacağını bilemez. Çift barkod sorunu yazısında bu hatanın nasıl düzeldiğini anlattık.
Kısa bir karar örneği
Bir hırdavat dükkânı düşün. Tezgâhta gün boyu satış var, ürünlerin çoğu kutulu ve barkodu düzgün. Akşamları ise raflarda sayım yapılıyor. Bu dükkâna tezgâh için sabit tip bir okuyucu, raf için kablosuz el tipi bir okuyucu uyar. İkisi de aynı hesapla çalışır.
Şimdi aynı dükkânın arka rafını düşün: toptan gelen, üzerinde barkod olmayan vidalar var. Bunlara önce dükkân içi numara vermek gerekir. Numaranın nasıl üretildiğini barkod oluşturma rehberinde bulabilirsin. Numarasız ürün ne kadar iyi okuyucu alırsan al okunmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Barkod okuyucu çeşitleri arasındaki en temel fark nedir?
Fark okuma teknolojisindedir. Lazer ince bir ışık çizgisi gönderir, CCD yakın mesafeden yansımayı ölçer, 2D ise barkodun görüntüsünü alıp yazılımla çözer. Bu fark, cihazın hangi barkodu ve hangi mesafeden okuyabildiğini belirler.
Telefon kamerası yerine harici okuyucu almak şart mı?
Şart değil. Telefon kamerası da görüntü tabanlı çalışır ve çizgi barkodları okur. Günlük satışın yüksekse ve kuyruk birikiyorsa harici okuyucu hız kazandırır. Ara sıra okutma yapıyorsan telefon yeterli olur.
2D okuyucu QR kod da okur mu?
Çoğu 2D okuyucu iki boyutlu kodları okuyabilir. Ancak Barkodlu Stok uygulamasında QR kod okuma yoktur. Uygulama EAN-13, EAN-8, UPC-A, UPC-E, Code 128 ve Code 39 türlerini okur.
USB okuyucu bilgisayara nasıl bağlanır?
Kabloyu takman yeterli. Okuyucu klavye gibi çalışır, yani barkodu okuttuğunda numara imlecin bulunduğu alana yazılır. Hızlı satış ekranında barkod alanı hazır gelir, imleci oraya koyup okutabilirsin.
El terminali ile telefon arasında ne fark var?
El terminali kendi ekranı ve hafızası olan ayrı bir cihazdır, genelde depo sayımında kullanılır. Telefon ise zaten cebindeki cihazdır ve uygulamayla okutma yapar. İkisi de aynı hesapla çalışabilir.
Buruşuk barkodu hangi okuyucu daha iyi okur?
Görüntü tabanlı, yani 2D okuyucu bu işte daha başarılıdır. Çizginin bir kısmı silinse bile kalan desenden numarayı çözebilir. Lazer okuyucu ise çizginin barkodu tam kesmesini bekler.
Bu adımları Barkodlu Stok ile uygula
Hangi okuyucuyu seçersen seç, numaranın bir yere yazılması gerekir. Telefonla okutmayı telefonla barkod okuma sayfasında adım adım bulabilir, planların kapsamını ücretler sayfasında görebilirsin: ücretsiz plan süresiz, stok, cari ve fatura sınırsız, e-Fatura dahil. Gelişmiş raporlar ve yetki seviyeleri için Pro yıllık 6.500 TL + KDV.